Wensen, ik weet zeker dat iedereen ze heeft. Ze zijn onze belangrijkste drijfveer. Zonder wensen zouden wij niet kunnen leven. Wat is een wens eigenlijk en waarom zijn ze onze belangrijkste drijfveer? Als je wensen helemaal ontleed, zeggen ze veel over mensen, hun persoonlijkheid en hoe ze in het leven staan. Ik wil je vragen het artikel rustig door te nemen en na te denken over wat ik geschreven heb. Begrijp je de tekst? Ben je het ermee eens of niet?

Wensen komen in vele vormen en maten. Wensen over geld en rijkdom, een grotere auto, een verre reis, een joekel van een villa of een penthouse in Los Angeles. Mensen kunnen wensen dat ze een hogere intelligentie hebben en/of meer vrienden. En als je dan toch in je penthouse in LA zit, wens dan ook meteen een glansrijke acteercarrière. Wensen kunnen compleet onrealistisch zijn. Een vuurspuwende draak als huisdier, waarop ook nog eens naar verre oorden gevlogen kan worden. Je wilt in een stad op de oceaanbodem wonen of het universum verkennen in een ruimteschip waarvan de technologieën nog uitgevonden moeten worden. Zo het niet gaaf zijn als dat zou kunnen? Wensen over overledenen die weer tot leven moeten komen, omdat ze zo gemist worden. Andersom; wensen dat die automobilist die met 200 kilometer per uur over de weg racet tegen een boom botst en sterft, kan ook. Ik weet het, we mogen zo niet denken, maar we doen het toch.

Wensen: de vergrotende trap

Alle wensen hebben één ding gemeen. Ze gaan altijd over iets wat een persoon (nog) niet heeft (bereikt). Er is geen noodzaak om iets te wensen wat in het leven al aanwezig is. Als de wens is uitgekomen, verdwijnt ook de noodzaak om het te wensen. Vaak wordt de wens dan vervangen door een andere wens, die een vergrote uitvoering is van de originele wens.

Als een individu eindelijk die auto heeft kunnen kopen, wil hij of zij al snel eigenlijk een grotere auto. Of een snellere.

Een mens houdt in principe nooit op met wensen. Een individu heeft niet eens zoveel verschillende wensen. De wensen zijn vaak geclusterd rondom een bepaald thema, waar het individu in geïnteresseerd is. Een individu dat niet geïnteresseerd is in ruimtevaart bijvoorbeeld, zal niet snel wensen eens op de maan te wandelen. Veel wensen zijn een vergrotend vervolg op de originele wens.

Ik ga dit jaar eindelijk naar Italië op vakantie.
Dit individu heeft na jaren haar vliegangst onderdrukt en kan nu eindelijk een vakantie doorbrengen in Italië. Dit is de originele wens.

Die vakantie in Italië was zeker erg leuk, maar volgend jaar wil ik naar Zuid-Afrika.
Het individu heeft ervaren dat vliegen helemaal niet zo eng is en wil volgend jaar verder en dus langer vliegen. Zuid-Afrika staat ook al lang op haar lijstje van nog te bezoeken landen.

Ik wil helemaal niet op vakantie in Zuid-Afrika. Ik wil er gaan wonen.
Zuid-Afrika is haar zo goed bevallen dat ze er niet enkel tijdens haar vakanties heen wil, maar ze wil er voor altijd blijven wonen.

Als ik toch een huis ga kopen in Zuid-Afrika, dan moet het wel een veel groter huis zijn dan waar ik nu in woon. Met zwembad en bediening.
Het individu wil haar ultieme droom leven gaan leiden in Zuid-Afrika. Het leven moet in haar ogen net zo perfect zijn als het land waar ze verliefd op is geworden.

Merk ook op, dat hoe groter de wens hoe minder reëel het wordt.

Wensen zijn persoonlijk

De meeste wensen hebben ook gemeen dat ze heel persoonlijk zijn. De wens komt voort uit ervaringen van een individu, niet vanuit de ervaringen van een collectief. Wat de één wenst, kan compleet nutteloos lijken voor een ander en andersom. De grootste levenswens voor de één, kan minuscuul lijken vergeleken met de grootste levenswens van een ander. Hier ontstaat veel onbegrip.

‘Hoe kan die persoon dat nou wensen?’
‘Is dat werkelijk zijn grootste wens, is hij echt zo dom dat hij niets groters kan bereiken?’
‘Dat is onmogelijk. Wat ben jij een rare fantast!’

Wensen geven de mens kracht, maar het is ook hun grootste zwakte. Ze lijken een soort van eerste levensbehoefte te zijn. Bepaalde wensen geven ons de wil om te leven, zolang we erin geloven dat de wensen op een dag uit zullen komen. Wensen geven namelijk hoop. De hoop op verandering, want dat is wat een wens eigenlijk is. Het individu wil iets veranderd zien in zijn of haar leven, of in het leven van een ander. Natuurlijk moet de verandering altijd positief zijn in het leven van het individu. Dit hoeft niet zo te zijn in het leven van die ander, zoals in het geval van de automobilist die met 200 kilometer per uur voorbij scheurt.

De negatieve kant van wensen

Wensen worden een zwakte wanneer de hoop die zij voortbrengen te groot wordt. Hoop verdoezeld het reële wereldbeeld een beetje. Hoe meer hoop, hoe meer het reële wereldbeeld vervaagd.

Jeanette staat al enkele jaren te springen om een relatie (vraag me niet waarom, single zijn heeft zeker ook voordelen). Het verkrijgen van een relatie is dan ook één van haar grootste wensen. Iedereen die aardig is tegen haar en een keer naar haar lacht wordt dan ook meteen gezien als een potentiële kandidaat om een romantische relatie mee aan te gaan. Jaren geleden had zij iemand leren kennen die zij nogal leuk vond. In haar beleving veranderde de vriendschap in de loop der jaren in een relatie, ondanks dat die ander al meerdere malen had gezegd dat er van een relatie geen sprake was. Jeanette wist dit altijd om te draaien naar wel-een-relatie, totdat die ander onlangs te kennen gaf haar nooit meer te willen zien. Zij werd te claimend en toonde ongezond ‘vriendschappelijk’ gedrag.

Door de hoop op een relatie zag Jeanette de werkelijkheid niet meer. Misschien is beter gezegd dat zij de werkelijkheid niet wilde zien. Als je door hoop de grip op de realiteit kwijt raakt, kan hoop veel kapot maken. En nu is Jeanette verward. Zo erg is zij toch nooit geweest? Hoe haalt die ander het in zijn hoofd te zeggen dat zij claimend gedrag vertoonde. En hoezo ongezond ‘vriendschappelijk’ gedrag. Het was toch een relatie? Of toch niet. Die ander was zo onduidelijk. En zij stelt zich de belangrijkste vraag: hoe krijgt zij die ander terug? Helaas staat Jeanette er nog steeds niet bij stil dat die ander waarschijnlijk niet meer terug komt, daarvoor is er te veel kapot.

Mensen wensen niet alleen voor henzelf, maar ook om anderen af te troeven. De reis naar de Kaapverdische Eilanden werd niet gemaakt omdat een persoon altijd al graag naar de Kaapverdische Eilanden wilde gaan, maar omdat hij nu kan zeggen dat hij verder en duurder heeft gereisd dan de collega die naar Frankrijk op vakantie ging. Die dure, grote auto werd niet aangeschaft omdat een persoon een grote, dure auto wilde hebben, maar omdat de buurman een grotere auto had. De werkelijke wens in deze gevallen had niets te maken met de Kaapverdische Eilanden of een grote, dure auto. De werkelijke wens was het aftroeven van anderen, zodat beide personen denken het beter te hebben dan de collega of de buurman. Nogmaals, wensen zijn persoonlijk. Wat kan het die collega schelen dat een persoon verder en duurder reist dan hijzelf? Wat kan het de buurman schelen dat een persoon in een grotere en duurdere auto rijd dan hij? Eerlijk is eerlijk, veel mensen interesseert het wel en het aftroeven van anderen is een belangrijk middel om status te verwerven in de moderne, kapitalistische maatschappij, maar eigenlijk is het onzin. Denk er eens over na, het is toch onzin?

Wensen en producten

Wensen zijn een product van noodzaak, nieuwsgierigheid of ontevredenheid. Vooral de laatste is belangrijk om over na te denken. Als je tevreden zou zijn met je leven, zou je dan nog veel dingen wensen? Als je tevreden bent met je kleine, oude auto, zou het je dan interesseren dat je buurman een grotere en duurdere auto heeft? Zou je dan een nog grotere en duurdere auto kopen dan je buurman? Zou je er dan nog eventueel een lening voor afsluiten? Als je tevreden bent met je eigen intellect, zou je dan nog jaloers zijn op je medestudent die misschien iets slimmer is dan jij bent? Zou je dan nog wensen dat jij zelf slimmer zou zijn? Als de stad waarin je woont meer bij jou zou passen, zou je dan nog wensen dat je naar een stad op de oceaanbodem zou kunnen gaan?

Wensen komen in 4 verschillende vormen:

Behoeften en benodigdheden
Twee woorden die erg met elkaar overeenkomen, maar ook heel verschillend zijn. Behoeften en benodigdheden zijn de eerste vorm van een wens. Beide zijn relatief makkelijk te vervullen. Behoeften zijn die dingen waaraan je moet voldoen om in leven te blijven. Je hebt honger, dus je wenst voedsel dat je kunt kopen in de supermarkt. Benodigdheden zijn die dingen die je niet nodig hebt om in leven te blijven, maar die handig zijn om te hebben. Voor het schrijven van dit artikel is bijvoorbeeld een laptop benodigd. Of een stuk papier en een pen.

Dromen
Met dromen bedoel ik niet die wazige beelden die je ziet tijdens je slaap, maar doelen die je jezelf stelt en die je tijdens je leven wilt behalen. Ik wil een reis maken naar Frankrijk bijvoorbeeld of, ik wil balletdanseres worden. Dromen zijn vaak niet op de korte termijn te realiseren en het kost veel energie om ze te uit te laten komen.

Verlangens
Dromen die niet haalbaar zijn veranderen in verlangens, zolang je blijft denken dat de droom op een dag uit zal komen. Als je graag balletdanseres wilt worden, maar geen tijd en energie in de droom wil stoppen, zal de gedachte blijven bestaan dat je op een dag balletdanseres zal zijn. Echter zal je het nooit worden. Verlangens zijn illusies die jij jezelf aanpraat, of die je aangepraat worden door anderen. Het is niet altijd duidelijk of je droomt of verlangt. Verlangens leiden naar verdriet, frustratie, woede en jaloezie.

Fantasieën 
Anders dan verlangens, waarbij het niet altijd duidelijk is dat een wens niet haalbaar is, is bij de fantasie overduidelijk dat een wens niet haalbaar is. Eigenlijk is een fantasie een nutteloze vorm van wensen. Ik wens dat ik op de rug van een draak weg kan vliegen, maar draken bestaan helemaal niet dus zal deze wens nooit uitkomen. En toch fantaseer ik erover. Fantaseren is één van de weinige manieren om deze wereld te verlaten. En in mijn fantasie gebeurd alles exact zoals ik dat wil. Ik denk dat dit de reden is waarom mensen fantaseren. Het is een vlucht uit de realiteit.

Kernpunten

  • Wensen zijn de belangrijkste drijfveer van de mens
  • Mensen stoppen nooit met wensen. De wensen veranderen en worden steeds ‘groter’
  • Hoe groter een wens, hoe minder reëel de wens wordt. Met andere woorden, wensen worden steeds minder haalbaar
  • Wensen zijn persoonlijk
  • Mensen wensen niet alleen voor zichzelf
  • Wensen hebben verschillende vormen
  • Sommige vormen van wensen genereren hoop

Mocht jij dit artikel interessant vinden, vergeet het dan niet te delen op je sociale media of beter nog, praat erover met anderen.